قانون درباره خرید و فروش آنلاین طلا چه می‌گوید؟+راه‌های تشخیص کلاهبرداری

به گزارش راه نو آنلاین، در شرایط کنونی، از یک سو شاغلان در بخش سنتی خرید و فروش طلا، رواج معاملات آنلاین در این حوزه را تهدیدی برای صنف خود می‌دانند و از سوی دیگر سودجویانی هم هستند که از وضعیت به وجود آمده برای مقاصد سوء خود بهره‌برداری می‌کنند.

در نتیجه هر روز شاهد حجم نسبتاً قابل توجهی از اخبار و بعضی شایعات درباره غیرقابل اعتماد بودن بازارهای خرید و فروش آنلاین طلا هستیم. اما تکلیف مردم چیست؟ آیا آن‌طور که برخی از متولیان سنتی صنف طلا و جواهر می‌گویند، معاملات آنلاین غیرقانونی و نامطمئن است و می‌تواند باعث افتادن مردم به دام کلاهبرداران شود و باید از این نوع معاملات پرهیز کرد؟

ضرورت داشتن پروانه کسب مجازی

در فضای اختلاف بین اتحادیه‌های کسب‌وکارهای سنتی و کسب‌وکارهای آنلاین همیشه برخی سخنان اغراق آمیز مطرح می‌شود. اینکه گفته شده همه انواع خرید و فروش آنلاین طلا غیرقانونی است از همان جنس حرف‌های اغراق شده است. نه تنها طلا، بلکه در هر صنفی، وقتی بر اساس قانون نظام صنفی، پروانه‌ای صادر می‌شود و کسب‌وکاری توانسته شرایط دریافت پروانه را کسب کند، کارش قانونی است و فرقی ندارد که طلا یا پوشاک یا هر چیز دیگری بفروشد.

وقتی طبق قانون به کسب و کاری پروانه داده می‌شود، این کسب و کار قانونی است و وقتی برخی افراد شاید برای انتفاع خود مدعی شوند همه این کسب و کارها غیر قانونی هستند، مردم را سردرگم می‌کنند و باعث می‌شوند عده‌ای سودجو بسترهای غیرقانونی را برای معاملات مردم مهیا کنند. اما واضح است که اگر کسی بگوید کسب و کارهای مجوزدار هم مانند کسب و کارهای فاقد مجوز و احراز هویت نشده، غیرقانونی هستند، خودش حرف غیرقانونی زده است.

طبیعی است که ذینفعان اصلی بازارهای سنتی طلا، بیش از هرچیز، بازار آنلاین را رقیب کسب و کار خود می‌دانند و با نگاهی به سرعت فراگیری بازارهای آنلاین، از این می‌ترسند که درسال‌های آینده، رونق بازارهای آنلاین خرید و فروش طلا، مغازه‌های طلافروشی آنان را کم رونق و کم مشتری کند و امپراطوری تعیین نرخ بازار نیز از دستشان خارج شود.

در این سوی ماجرا هم سودجویانی هستند که با استفاده از دسترسی آسان مردم به تلگرام و اینستاگرام، اقدام به راه‌اندازی پیج‌ها و کانال‌های رنگارنگ می‌کنند و خارج از هرگونه نظارتی قصد خرید و فروش طلا دارند. این نوع معاملات اگرچه در سال‌های اخیر در سایر حوزه‌ها مانند پوشاک و صنایع دستی و لوازم منزل رایج شده، اما قطعاً هیچ کس اعتماد به چنین پیج‌ها و کانال‌هایی را برای مشتریان بازار طلا تجویز نمی‌کند و اتفاقاً بیشتر مواردی که متولیان سنتی بازار طلا نسبت به آن هشدار می‌دهند نیز در همین بستر اتفاق می‌افتد.

اما آیا سایت‌های معتبری که تحت نظارت‌های شدید دستگاه‌های اجرایی و نظارتی مشغول به انجام معاملات طلا هستند هم نامطمئن هستند و آنگونه که متولیان صنف طلا ادعا می‌کنند، نباید از آنها خرید کرد.

از کجا بدانیم که یک سایت فروش طلا، معتبر و قابل اعتماد است؟

اولین چیزی هرکس به عنوان مشتری می‌خواهد از آن اطمینان داشته باشد، این است که آیا سایتی که قصد خرید از آن را دارد، دارای هویت واقعی و مسئولیت حقوقی است یا یک سایت بی هویت است؟ برای اینکه از این موضوع اطمینان حاصل شود، باید در صفحه نخست این سایت‌ها به دنبال «نماد اعتماد الکترونیکی» گشت.

این نشان توسط مرکز توسعه تجارت الکترونیکی که از زیرمجموعه‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت است به کسب و کارهای اینترنتی داده می‌شود. مرکز توسعه تجارت الکترونیکی در وبسایت eNAMAD تأکید کرده که داشتن این نشان به این معنی است که سایت مورد نظر به تعهدات خود در قبال مشتری عمل خواهد کرد و حقوق مصرف کنندگان را به رسمیت خواهد شناخت.

پس تا اینجای کار اگر قصد خرید اینترنتی طلا را وجود دارد، مانند هر نوع خرید اینترنتی دیگری، باید دقت کرد که از سایت‌های دارنده نشان اعتماد الکترونیکی خرید شود تا به دام سایت‌ها، پیج‌ها و کانال‌های جعلی و بی‌پشتوانه نیفتید.

با رعایت این نکته می‌توان مطمئن بود که برخلاف ادعای برخی از صاحب منصبان در صنف طلا و جواهر، از یک سایت قانونی خرید می‌شود و معامله غیر قانونی نیست. اما مرحله بعدی که ممکن است در جریان معامله آنلاین، منجر به کلاهبرداری یا سوء استفاده شود، مرحله پرداخت پول است. در واقع ممکن است درحالیکه سایت واقعی و دارای هویت تایید شده، اقدام به فروش طلا کرده و اقدام به خرید انجام شده است، هکرها توانسته باشند به مسیر انتقال الکترونیکی پول نفوذ کنند و اطلاعات مالی یا پول را بدزدند.

اما برای اینکه به دام چنین حوادثی نیفتیم هم راهکار ساده‌ای وجود دارد. باز هم در صفحات نخست سایت‌ها می‌توان به دنبال یک نماد اعتمادساز دیگر به نام SSL گشت. معنای این نماد این است که تمام مسیر تبادل اطلاعات بین خریدار و سایتی که پذیرنده پول است، کدگزاری شده و قابل دستبرد نیست. حتی اگر در صفحات سایت هم نماد SSL را دیده نسد، به معنای وجود خطر نیست. بلکه کافی است وقتی که به درگاه پرداخت وجه منتقل می‌شویم، نوار آدرس را نگاه کنیم.

اگر آدرس سایت پذیرنده با حروف HTTPS شروع شده بود، یعنی مسیر انتقال وجه امن است و کسی قادر به سرقت اطلاعات نیست. حتما باید دقت شود که حروف HTTP به تنهایی برای اطمینان کافی نیست و باید HTTPS در ابتدای نوار آدرس رویت شود و پس از آن اطلاعات کارت بانکی را برای پرداخت وجه، وارد کر‌.

اگر این دو مورد را رعایت شود، تقریبا هیچ امکانی برای کلاهبرداری از خرید اینترنتی وجود ندارد. ولی ممکن است برخی فروشندگان اینترنتی، مشکل بدقولی یا موارد مشابه را در تحویل کالاها داشته باشند که البته این مشکل در کسب و کارهای سنتی نیز وجود دارد.

همانطور که در مدل سنتی، مشتریان درصورت بروز اختلاف با فروشنده می‌توانند به اتحادیه صنف مورد نظر مراجعه کنند، در خرید و فروش اینترنتی «انجمن صنفی کسب و کار اینترنتی» به سایت‌های شاغل در این حوزه مجوز می‌دهند و اگر از سایتی خرید کنید که نشان این نهاد صنفی را در صفحه خود دارد، در صورت بروز مشکل می‌توان به این نهاد مراجعه کنید.

آخرین نکته‌ای که در هر نوع خرید و فروش اینترنتی باید رعایت کرد هم این است که پیش از عضویت در سایت و انجام معامله، شرایط اختصاصی سایت‌ها خوانده شوند.

مواردی مانند تعهد و مسئولیت سایت در قبال اطلاعات یا شرایط فسخ معامله‌ها را به دقت بخوانید تا در انتخاب سایتی که می‌خواهید معامله خود را در آن انجام دهید، با خیال راحت تری تصمیم گیری کنید.