شکلات و سلامتی: نگاهی تازه به بحثی قدیمی

شکلات یکی از خوراکی‌های گیج‌کننده در علم تغذیه است؛ به دلیل فواید بالقوه‌اش برای قلب، مغز و کاهش التهاب به عنوان ابرغذا ستایش می‌شود،. از طرفی به دلیل شیرینی و چربی بالا، به عنوان خوراکی ناسالم که به راحتی می‌توان در خوردن آن زیاده‌روی کرد، هدف انتقاد قرار می‌گیرد.

به گزارش پایگاه خبری راه نو آنلاین، جولی استفانسکی، متخصص تغذیه، می‌گوید که تحقیقات تغذیه‌ای به شدت پیچیده و دشوار و حتی درباره شکلات چالش‌برانگیزتر هم هست. چون سبک زندگی، رژیم غذایی و ویژگی‌های فردی مردم —مثل ژنتیک یا بیماری‌ها— با هم فرق دارد، نتایج را ممکن است نتوان به همه تعمیم داد.

او توضیح می‌دهد که در پژوهش‌ها، «شکلات تلخ» ممکن است معانی مختلفی داشته باشد؛ از پودر کاکائو گرفته تا مکمل‌ها یا شکلات‌های تخته‌ای. این تفاوت‌های مهم باعث می‌شود مقایسه‌ نتایج کار دشواری باشد.

شکلات تلخ فایده‌ای هم دارد؟

آیا شکلات واقعا برای شما مضر است؟ اگر عاشق شیرینی هستید، خوشحال باشید. خوراکی مورد علاقه‌تان فوایدی هم برای سلامتی دارد!

دانشمندان درباره‌ یک چیز توافق دارند:

اگر شکلات فوایدی برای سلامتی داشته باشد، احتمالا به‌ دلیل وجود فلاونول‌ها(Flavonols) در گیاه کاکائوست؛ ترکیباتی که خواص آنتی‌اکسیدانی دارند و گفته می‌شود برای سلامت قلب مفیدند، عملکرد رگ‌های خونی را بهبود می‌بخشند و التهاب را کاهش می‌دهند.

این یافته جهت پژوهش‌های مربوط به شکلات را به‌سمت بررسی این موضوع تغییر داده است که چگونه فلاونول‌ها ممکن است روند «التهاب‌ پیری» را کند کنند؛ یعنی همان التهاب خفیف و مزمن که به‌طور طبیعی با افزایش سن بیشتر می‌شود و خطر مشکلات قلبی و عروقی را افزایش می‌دهد.

هاوارد سِسو، اپیدمیولوژیست در دانشکده پزشکی هاروارد و نویسنده دو مطالعه جدید در این زمینه، می‌گوید: «بخشِ مهم ماجرا این است که بفهمیم چطور این آثار ایجاد می‌شود.»

او و دیگر پژوهشگران اکنون یک قدم به کشف این «چگونگی» نزدیک‌تر شده‌اند و این تصویر روشن‌تر می‌تواند به مردم کمک کند شکلات را به شیوه‌ای سالم‌تر مصرف کنند.

چگونه فلاونول‌ها التهاب را بهبود می‌بخشند

در جدیدترین مطالعه‌ سسو که ماه سپتامبر منتشر شد، افرادی که به مدت دو سال هر روز یک مکمل فلاونول کاکائو مصرف کردند، در مقایسه با آنان که دارونما دریافت کرده بودند، سطح بسیار پایین‌تری از پروتئین واکنشیC یا (CRP) —که نشانه التهاب مرتبط با بیماری‌های قلبی است— داشتند.

این موضوع توضیح می‌دهد که چرا شرکت‌کنندگان در کارآزمایی بزرگ COSMOS (مطالعه پیامدهای مکمل کاکائو و مولتی‌ویتامین) که همان مکمل را مصرف می‌کردند، ۲۷ درصد کمتر در خطر مرگ ناشی از بیماری قلبی بودند.

سسو گفت: «آنچه اینجا می‌بینیم فقط مربوط به چگونگی تاثیر فلاونول‌های کاکائویی نیست، بلکه نشان می‌دهد فلاونول‌ها در دیگر مواد غذایی هم می‌توانند به کاهش التهاب کمک کنند.»

تأثیر فلاونول‌ها بر عملکرد قلب و رگ‌های خونی شاید کلید این ماجرا باشد؛ بهبود جریان خون به بدن کمک می‌کند تا التهاب را کنترل کند و با افزایش سن رگ‌های خونی سالم‌تر بمانند.

اگر فلاونول‌های کاکائو کمک کنند سطح CRP در طول زمان کاهش یابد یا آهسته‌تر افزایش پیدا کند —یعنی آنچه پژوهشگران بهبود «مسیر CRP» می‌نامند— این توضیح می‌دهد که چرا کاکائو خطر بیماری‌های قلبی‌–‌عروقی را کاهش می‌دهد.

این نظریه که فلاونول‌ها بر سیستم عروقی تأثیر می‌گذارند، با تحقیقات دیگر، مانند مطالعه اخیر سسو که در ماه آگوست منتشر شد، همسوست. این تحقیق فلاونول‌ها را با مقاومت در برابر افزایش فشار خون مربوط به سن مرتبط می‌داند.

با این حال، این یافته‌ها محدودیت‌هایی هم دارند: چهار بیومارکر التهابی دیگر (موادی که در خون یا بافت‌ها اندازه‌گیری می‌شوند و نشان می‌دهند در بدن التهاب وجود دارد یا خیر و شدت آن چقدر است) تغییر نکردند. سسو گفت: «بنابراین نمی‌توان نتایج را موفقیتی قطعی دانست؛ اگرچه این بیومارکرها ممکن است به رژیم غذایی هم کمتر واکنش نشان دهند.»

رژیم غذایی متنوع و گیاهی را در اولویت بگذارید

رژیم غذایی تأثیری بسیار بر سلامت و روند پیری دارد. استفانسکی می‌گوید: «التهاب، واکنشی که بدن برای دفاع از خود در برابر عوامل مضر نشان می‌دهد، توسط سیستم ایمنی بدن کنترل و هدایت می‌شود. حدود ۷۰ درصد از کل سیستم ایمنی بدن در روده قرار دارد. بنابراین، توجه به کیفیت غذایی که می‌خورید و تغذیه روده برای سلامت کلی واقعا مهم است.»

در آخرین مطالعه سسو، افراد روزانه ۵۰۰ میلی‌گرم فلاونول کاکائو مصرف می‌کردند، اما لازم نیست شما هم دقیقا همان کار را انجام دهید. به اعتقاد استفانسکی، بهتر است روی تغییرات منظم و واقع‌بینانه‌ای تمرکز کنید که با سبک زندگی‌تان سازگار باشد.

او می‌گوید: «اگر واقعا به یاد می‌سپارید که هر صبح عصاره کاکائو را در قهوه‌تان هم بریزید، انجامش دهید. اگر نه، سعی کنید خوراکی‌های سرشار از فلاونول مثل انواع توت‌ها، چای و انگور قرمز را بیشتر وارد برنامه روزانه‌تان کنید.»

سسو هم گفت: «پیام کلی این است که یک رژیم غذایی متنوع و گیاهی را در اولویت قرار دهید.»

و در آخر اینکه اگر عاشق شکلات هستید، آن را مصرف کنید، اما در حد اعتدال.

مترجم: فرشته کیانی
منبع: WebMD