بارشهای شدید ۱۵ تا ۱۹ آبان، بار دیگر نقاط ضعف زیرساختهای جادهای و شهری ایران را آشکار کرد؛ از تخریب جاده امامزاده داوود و تکرار سیلاب در محور کرج–کندوان تا واژگونی خودروها در بزرگراههای مشهد و آبگرفتگی معابر گنبدکاووس.
طبق گفته استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی، افزایش ذخیره سد کرج تنها نتیجه ورود آب ناشی از بارش و ذوب برف نبوده است. مدیریت مصرف، کاهش خروجی و رهاسازی آب نیز در حفظ ذخیره مخزن نقش داشتهاند. به این ترتیب، تفاوت میزان ذخیره سدهای تهران را باید حاصل همزمان شرایط جغرافیایی، الگوهای جوی و نحوه مدیریت منابع آب دانست.
تهران و کرج، در کنار چند شهر پرجمعیت دیگر شمالمرکز ایران، در مجاورت گسلهای فعال قرار دارند؛ پهنهای که حدود ۲۸ تا ۲۹ میلیون نفر، معادل نزدیک به یکسوم جمعیت کشور، در آن زندگی میکنند. تمرکز جمعیت، زیرساختهای حیاتی و بخش بزرگی از اقتصاد ایران در این محدوده، خطر زمینلرزه را به مسئلهای فراتر از خسارتهای ساختمانی تبدیل کرده است.
زلزله طبس در ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ فقط یکی از مخربترین زمینلرزههای تاریخ معاصر ایران نبود؛ این حادثه در یکی از حساسترین مقاطع سیاسی کشور رخ داد و به گفته مهدی زارع، استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، امدادرسانی به آن نیز به بخشی از منازعات سیاسی آن روزها تبدیل شد.
همزمانی دو زمینلرزه بزرگ با برگزاری دو مسابقه برزیل و اسکاتلند در فاصله ۳۶ سال، بار دیگر توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده است؛ اتفاقی که از زلزله مرگبار منجیل و رودبار در سال ۱۳۶۹ تا زمینلرزههای قدرتمند ونزوئلا در سال ۲۰۲۶، زمینهساز شکلگیری روایتها و برداشتهای غیرعلمی شده است.
زمینلرزه ۴.۶ ریشتری شامگاه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ در حوالی پردیس که در تهران و شهرهای اطراف نیز احساس شد، خیلی زود با موجی از شایعات در شبکههای اجتماعی همراه شد؛ شایعاتی که از آزمایش هستهای زیرزمینی و تست موشکی تا فعال شدن گسلها بر اثر بمباران، انفجار در تأسیسات زیرزمینی و حتی پروژههایی مانند «هارپ» را دربر میگرفت.
وقوع زمینلغزش درمحدوده آزادراه پردیس–تهران بار دیگر توجهها را به آسیبپذیری دامنههای شمالشرق تهران جلب کرد؛این منطقه که در مجاورت گسلهای فعال، شیبهای تند و مسیرهای نفوذ آب قرار دارد و در فصل بارندگی، مستعد ناپایداری دامنهها و حرکت تودههای خاک و سنگ است؛ پدیدهای که علاوه بر تهدید زیرساختهای حملونقل، میتواند پیامدهایی برای سکونتگاهها و حتی پایداری مخزن سدلتیان به همراه داشته باشد.
یک استاد دانشگاه میگوید: افزایش باران و برف - بارورسازی ابرها - به طور متوسط ۳ تا ۱۵ درصد بارندگی را افزایش داده است و در بیشترین موارد موفقیت ها در حد ۵ تا ۷ درصد گزارش شدهاند. ایجاد خشکسالی عمدی با تزریق آئروسل استراتوسفری (SAI) برای کاهش بالقوه بارندگی و توسعه خشکسالی در برخی مناطق فعلا نظری و "روی کاغذ" است و عملیاتی نیست.
براساس گزارشهای وزارت نیرو، روز چهارشنبه ۱۹ فروردین با افزایش بارندگیهای موثر و برقراری جریانات سطحی روی رودخانههای منتهی به دریاچه ارومیه، تراز دریاچه نسبت به ابتدای سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ (اول مهر ماه) حدود یک متر افزایش داشته .
مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی، با اشاره به افزایش زمینلرزههای اخیر در جنوب استان بوشهر اعلام کرد: وقوع زمینلرزهای با بزرگای ۶.۵ تا ۷.۰ در محدوده عسلویه–سیراف سناریویی محتمل است و رخدادهای کوچک اخیر به معنای کاهش خطر زلزله بزرگ نیست.