آنچه باید درباره اجرای «طرح کهاب» بدانید/ آلودگی هوا پایان میگیرد؟!
به گزارش پایگاه خبری راه نو آنلاین، معاون عمرانی استانداری تهران از اقدامهایی برای کاهش آلودگی هوا در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ خبر داده است. او گفته که «اجرای طرح جایگزینی ۲۰ هزار موتورسیکلت برقی، توسعه حمل و نقل عمومی بهویژه راهاندازی شرکت قطار حومه و اجرای طرح کهاب از برنامههای استانداری برای کاهش تردد خودروهای شخصی و استفاده از انرژیهای پاک است.»
سیدکمال میرجعفریان اعلام کرده است: «جایگاههای سوخت پایتخت در حال تجهیز به طرح هستند.»
کهاب چیست و چرا اجرا میشود؟
طرح کهاب (کاهش، هدایت، انتقال و بازیافت بخار بنزین) طرحی برای صرفهجویی اقتصادی در مصرف سوخت است که با اهداف زیستمحیطی پایهگذاری شده است.
هدف اصلی این طرح کاهش از دست رفتن بخار بنزین در مراحل مختلف سوختگیری بوده و اکنون از سوی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران در سراسر کشور در حال اجراست.
ترکیبات آلی ناشی از تبخیر بنزین برای سلامتی انسان مخاطراتی را ایجاد کرده که با توجه به نحوه تماس آنها با بدن انسان، اثرگذاری متفاوتی را در برخواهد داشت؛ از جمله میتوان به عکسالعمل سیستم اعصاب مرکزی مانند: گیجی، سردرد و از دست دادن حافظه کوتاهمدت، تحریک چشم، بینی و گلو، تأثیر بر روی سیستم تنفسی، جهش ژنیتکی و در نتیجه تولد نوزادان نارس اشاره کرد.
انتشار آلایندههای ناشی از تبخیر بنزین در اتمسفر و اثرات مخرب محیط زیستی که عبارتند از: ایجاد بارانهای اسیدی، ایجاد پدیده مهدود فتوشیمیایی، ایجاد تغییرات اقلیم جهانی (مانند افزایش دمای کره زمین و آسیبرساندن به لایه ازن) را در بر داشته است.
ماجرا چه بود؟
طرح کهاب (کاهش، هدایت، انتقال و بازیافت بخارات بنزین) در سال ۱۳۸۷ و با دریافت مصوبه هیئت دولت وقت، نهادهایی چون وزارت نفت، سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت صنعت، معدن و تجارت را به اجرای آن ملزم کرد، اما در این بین، رویارویی با تحریمها و نوسانهای نرخ ارز، مزیدی برعلت شد تا این طرح مانند بسیاری از طرحها در دولتهای گذشته تا مدتها مسکوت بماند.
بسیاری معتقدند گرهزدن اجرای طرحهای ملی به تحریمها منصفانه نیست و این موضوع درباره طرحی چون کهاب، بهدرستی صادق است، اما نکته قابل توجه که جز اهمالکاری در فرایند اجرای آن را نمیتوان متصور شد، اصلاح زیرساختهای موجود، تکیه بر توان سازندگان داخلی و حرکت به سمت بومیسازی، فرهنگسازی و اطلاعرسانی سریع و بهموقع، همچنین تأمین منابع مالی با استفاده از تسهیلات بانکی است.
سرانجام بهمنماه ۱۴۰۱ هیئت وزیران با تمدید مهلت قانونی هوای پاک مبنی بر موظف کردن همه جایگاههای بنزین، انبارهای نفت و نفتکشهای حامل سوخت برای نصب تجهیزات و بهرهبرداری از طرح کهاب تا پایان سال ۱۴۰۳ موافقت کرد، البته مهلت قانونی برای اجرای طرح کهاب پایان سال ۱۴۰۱ تعیین شده بود که بنا بر اعلام وزارت نفت مبنی بر اینکه با وجود مشکلات اجرایی فراروی طرح یادشده، قادر نیست اجرای آن را تا پایان مهلت تعیینشده، عملیاتی کند، به همین دلیل هیئت وزیران با تمدید مهلت قانونی موافقت کرد و شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران بهعنوان متولی اصلی اجرای این طرح، سرعتبخشی به اجرای آن را در جایگاههای عرضه سوخت در دستور کار قرار داد.
البته اکنون و در شهریور سال ۱۴۰۴ هراز چندگاهی اخباری از تجهیز برخی جایگاههای شهرها و روستاهای کشور منتشر میشوند اما اجرای طرح کهاب هنوز تکمیل نشده است!
از سویی، بهموازات اجرای این طرح در جایگاههای سوخت کشور، قرارگیری تجهیزات کهاب در انبارهای نفت و نفتکشهای جادهای هم در دستور کار قرار گرفت، بهطوری که بیش از ۵۰ درصد از ناوگان حمل سوخت مجهز به این طرح است و مقرر شده هر ناوگان جدیدی که وارد چرخه حملونقل میشود، ملزم به تجهیز طرح کهاب باشد، ضمن اینکه این ضوابط و مقررات برای جایگاههای تازه احداث نیز اجرا میشوند.
با این حال، نکته قابل توجه این است که آیا واقعاً اجرای چنین طرحهایی موجب کاهش آلودگی شدید هوای تهران و دیگر کلانشهرهای کشور میشود و اثری محسوس خواهد داشت؟!
ارسال دیدگاه